icon-arrow-down icon icon-arrow-fill-down icon icon-arrow-next icon icon-arrow-prev icon icon-tag-close icon

Beslenme ve besleme

Bebeğinizi Besleme: İlk 6 Ay

PAYLAŞ

Bebeğin beslenmesi, ebeveynliğin en önemli ve en kafa karıştırıcı kısımlarından biri. Farklı kaynaklardan birçok farklı bilgiye ulaşmak mümkün. Hatta her akrabanız, her arkadaşınız, her tanıdığınız bu konuda farklı fikirlere sahip olabilir! Bu bilgilerin çoğu birbiriyle tutmazken, bir de beslenme araştırmaları tüm kuralları sürekli değiştiriyor! Bu nedenle bebeğiniz için en iyi seçimin ne olacağına karar vermek daha da zorlaştığını tahmin edebiliyoruz. Yine de, hiçbir zaman değişmeyecek bazı kesin bilgiler mevcut.

• Öncelikle hislerinize güvenin. Bebeğinizi mutsuz ediyorsa veya içiniz rahat değilse, bu sizin için doğru değil demektir.
• Yalnızca çocuk sağlığı konusunda uzman olan profesyonel kişilerin tavsiyelerini dinleyin. Her şey değişiyor ama profesyoneller süregelen araştırmaları takip ediyor ve en güncel bilgiye onlar sahip.
• Planınıza sadık kalmak için yeterince güçlü olmalı; ancak aynı zamanda size yardım etmeye çalışan kişilere minnettarlığınızı göstermelisiniz. Unutmayın, ileride bebeğinizi birkaç saatliğine bırakabileceğiniz kişiler olmalı.
• Aşağıda belirttiklerimiz için genel ilkeler diyebiliriz. Bazı bebekler, diğerlerinden daha hızlı gelişir. Bazılarıysa yeterli gelişimi gösterinceye sabırlı olmak ve geriden takip etmek gerekir. Her bebek farklıdır. Bu nedenle bu kılavuz bilgiler kesin veya değişmez olarak düşünülmemelidir. Aklınızı karıştıran bazı konular varsa, çocuk doktorunuza veya etrafınızdaki anne-bebek-çocuk sağlığı destek kurumuna başvurun ve çocuk beslenmesi uzmanından yardım isteyin.

Başlangıç: Anne sütü, tüm bebekler için tavsiye ve tercih edilen birincil gıdadır. Çocuk doktorları başta olmak üzere profesyonel sağlık organizasyonlarının çoğu bebeklerin anne sütü ile beslenmesini teşvik etmektedir. İkinci seçenek bebek mamalarıdır ve bebeklerde çoğunlukla iyi bir gelişim sağlarlar. Hangisini seçerseniz seçin, anne sütü ve mama bebeğinizin ilk 5-6 aylık ihtiyacını tam olarak karşılayacaktır.

Bebekler, bir bilye büyüklüğünde mideyle doğarlar. 10 günlük olduklarında, mideleri yalnızca bir pinpon topu boyutuna ulaşır! Ancak bebeğiniz büyüdükçe midesi daha elastik hale gelir ve bu sayede o yedikçe esneyebilir. Yeni doğan bebekler, 24 saat içerisinde 8 ila 12 kez yemeye “programlı”dır. Anne sütünün sindirimi daha kolaydır, bu nedenle anne sütü içen bebekler daha da sık beslenirler. Mamayla beslenen bebekler için ise bu düzen her üç saatte bir olarak düşünülebilir. Bebeğinizin “yeterli” derecede beslendiğini, kullandığınız sütün türüne bağlı olmaksızın ilk 4 ila 6 ay boyunca günde 6-8 kez bezini ıslatmasından ve günde en az üç kez büyük tuvaletini yapmasından anlayabilirsiniz. (Bezler çok emici olduğundan dolayı altını ıslatıp ıslatmadığını anlayamıyorsanız, bezin üzerine bir peçete serin.)

Bebeğiniz öğününü tamamladıktan sonra halinden memnun olacak, tekrar beslenmek için düzenli aralıklarla uyanacaktır. Bebeğin mama yedikten sonra mamayı çıkarması, midesinin alabileceğinden daha fazla yediğini gösterir. Ancak bu sürekli olarak tekrarlanıyorsa çocuk doktorunuza danışın.

1. ay için göz kararı kuralı, 24 saatte 1 kg başına yaklaşık olarak 140 gram veya öğün başına 85-110 gr'dır. Bu miktar 2. ay ve sonrasında öğün başına 110-225 grama (günde 900 grama kadar) çıkarılmalıdır. Daha büyük bebeklerin öğünleri biraz daha büyük olabilir. Bebek biberonu ağzına aldıktan sonra, biberonda mama kalırsa, bu mamayı öğünün ardından atmalısınız, böylece mamanın içerisinde bakteri üremesi engellersiniz.

Katı gıdalara hazırlık: Bir bebeğin bağışıklık sistemi, ilk aylarda yeterince gelişkin değildir. Anne sütü, bebeğinizin ihtiyacı olan bağışıklık seviyesini ona kazandırır; ancak aynı durum mama için geçerli değildir. Bebeğe katı gıdaları çok erken vermeye başlarsanız, bu durum hassasiyete ve alerjilere neden olabilir. Katı gıdaları sindirmek için gerekli olan enzimler, gıdanın olması gerektiği şekilde metabolize edilmesini sağlayacak miktara henüz ulaşmamıştır. En önemlisi, bebek, 5. aya kadar katı gıdaları çiğneme ve yutma yetisine sahip değildir. Bu nedenle ona katı gıda vermek, öğürmesine veya boğulmasına neden olabilir.

Bu aylarda anne sütü veya mama ile beslenilmesi gerekir çünkü anne sütü/mama, bebeğin ilk 6 ayında optimum seviyede gelişmek için ihtiyaç duyduğu besinleri sağlar. Katı gıdalar anne sütü veya mamanın yerini dolduramaz. Anne sütü ve mama, 100 gramda yaklaşık olarak 65 kilokalori içerirken, bir kaşık kahvaltılık gevrek yaklaşık olarak 50 kalori içerir. Bebeğiniz 2. ayın ardından her öğününde 115 ila 170 gram, yani 80-120 kilokalori değerinde süt içmeye başlayacaktır. Ancak kahvaltılık gevrekle doyarsa, ihtiyaç duyduğu kadar süt içemeyecektir. Böyle bir durumda bebeğiniz sağlıklı görünebilir; ama aslında yanlış beslenmiştir.

Boy ve kilo olarak nispeten büyük olan bebekler, diğer bebeklere göre katı gıdalar için daha erken hazır olabilirler. Çocuk doktorunuz bebeğinize katı gıda vermeye ne zaman başlamanız gerektiği konusunda gerekli bilgileri verecektir. Erken doğan bebeklere katı gıdaları diğer bebeklere verildiğinden daha geç bir dönemde vermeye başlamak gerekir. Bebeğiniz 36 haftalık olarak hastaneden taburcu edilse de, zamanında doğan bir bebekten fiziksel olarak dört ay küçüktür. Bedeninin gelişerek bu arayı kapatması için ona zaman tanıyın.

Katı gıdalar, anne sütünün veya mamanın yerine geçecek gıda olarak değil, ek gıda olarak düşünülmelidir. Anne sütü ve mamanın, doğumdan 12. aya kadar ana besin kaynağı olduğu unutulmamalıdır.

Bebeğiniz, aşağıdakiler olduğunda, katı gıdaya hazır demektir:
• Ağırlığı, doğum ağırlığının iki katına ulaştığında
• Mama sandalyesine oturup başını boynu sayesinde, dışarıdan destek almadan taşıyabildiğinde
• Yaklaşan bir kaşık gördüğünde, ağzını açtığında
• Ağzına koyduğunuz yiyeceğin bir kısmını yutabildiğinde
Kahvaltılık gevrek biberon içerisinde verilmemelidir. Biberon içerisinde verilen kahvaltılık gevreğin onun gece boyunca deliksiz uyumasını sağlayacağı söylentisi gerçeği yansıtmamaktadır. Bebeğiniz acıkarak uyanırsa onu besleyin. Bunun ardından tekrar uyuyacaktır.

Vitaminler: Anne sütü ve mama, ilk altı ay için yeterli miktarda vitamin ve minerali sağlar. Ancak, anne sütüyle beslenen bazı bebekler için D vitamini tavsiye edilebilir. Mamaya şişe su karıştırıyorsanız veya şehir suyuna fluorid karıştırmayan bir yerde yaşıyorsanız fluorid desteği gereklidir. Çocuk doktorunuz bu vitamin desteğine ihtiyaç duyup duymadığınızı size söyleyecektir.

Son olarak, rahatlayın ve bebeğinizin ilk altı ayının tadını çıkarın. Büyüyorsa, memnun ve mutluysa, her şeyi doğru yaptığınızdan emin olabilirsiniz.

Dr. Bettye M. Caldwell, Ph.D. Professor of Pediatrics in Child Development and Education
Ebeveynlikle ilgili tavsiyelerimiz yalnızca öneri niteliğindedir. Sorunuz acilse veya tıbbi bir durumla ilgiliyse hemen sağlık uzmanınıza danışmanızı tavsiye ederiz.