Bebeği Besleme: İlk 6 Ay:
Yazan Dr. Bettye M. Caldwell
Bebeğin beslenmesi, ebeveynliğin en önemli ve en kafa karıştırıcı kısmıdır. Birçok kaynaktan verilen birçok bilgi var; akrabalar için, arkadaşlar için, hatta tanıdıklar için... Ancak bu bilgilerin çoğunluğu birbiriyle tutarsız. Dahası, beslenme araştırmaları tüm kuralları sürekli olarak değiştiriyor. Bu nedenle bebeğiniz için en iyi seçimin ne olacağına karar vermek daha da zorlaşıyor. Yine de, hiçbir zaman değişmeyecek bazı kesin bilgiler mevcut. 

  • Hislerinize güvenin. Eğer doğru olduğunu hissetmiyorsanız veya bebeğinizi mutsuz ediyorsa, sizin için doğru değil demektir.
  • Yalnızca çocuk sağlığı konusunda uzman olan profesyonel kişilerin tavsiyelerini dinleyin. Bir şeyler değişmeye devam ediyor, profesyoneller süregelen araştırmaları takip ediyor.
  • Planınıza sadık kalmak için yeterince güçlü olmalı; ancak aynı zamanda size yardım etmeye çalışan kişilere minnettarlığınızı göstermelisiniz. Unutmayın, günün birinde bir bebek bakıcısına ihtiyacınız olacak.
Aşağıda bazı kılavuz ilkeler verilmiştir: Bazı bebekler, diğerlerinden daha hızlı gelişir. Bazılarıysa prematür doğar ve yeterli gelişimi gösterinceye kadar onlar için gelişim adımlarını biraz geriden takip etmek gerekir. Her bebek farklıdır. Bu nedenle bu kılavuz bilgiler kesin veya değişmez olarak düşünülmemelidir. Aklınızı karıştıran bazı konular varsa, çocuk doktorunuza veya yerel anne-bebek-çocuk sağlığı destek kurumuna başvurun ve çocuk beslenmesi uzmanından yardım isteyin.

Başlangıç: Anne sütü, tüm bebekler için tavsiye ve tercih edilen birincil gıdadır. Çocuk doktorları, American Academy of Pediatrics (Amerikan Pediatri Akademisi), American Dietetics Association (Amerikan Diyet Uzmanlığı Derneği) ve diğer profesyonel sağlık organizasyonlarının çoğu bebeklerin anne sütü ile beslenmesini teşvik etmektedir. İkinci seçenek bebek mamalarıdır ve bebeklerde çoğunlukla iyi bir gelişim sağlarlar. Hangisini seçerseniz seçin, anne sütü ve mama bebeğinizin ilk 5-6 aylık ihtiyacını tam olarak karşılayacaktır.

Bebekler, bir bilye büyüklüğünde mideyle doğarlar. 10 günlük olduklarında, mide yalnızca bir pinpon topu boyutuna ulaşır! Ancak bebeğiniz büyüdükçe midesi daha elastik hale gelir ve bu sayede o yedikçe esneyebilir. Yeni doğan bebekler, 24 saat içerisinde 8 ila 12 kez yemeye “programlı”dır. Anne sütü içen bebekler, sindirimi daha kolay olduğu için daha da sık, mamayla beslenen bebekler ise her üç saatte bir besleneceklerdir. Bebeğinizin “yeterli” derecede beslendiğini, kullandığınız sütün türüne bağlı olmaksızın ilk 4 ila 6 ay boyunca günde 6-8 kez bezini ıslatmasından ve günde en az üç kez dışkılamasından anlayabilirsiniz. (Bezler çok emici olduğundan dolayı altını ıslatıp ıslatmadığını anlayamıyorsanız, bezin üzerine bir peçete serin.)

Öğününü tamamladıktan sonra halinden memnun olacak, tekrar beslenmek için düzenli aralıklarla uyanacaktır. Bebeğin mama yedikten sonra mamayı çıkarması, midesinin alabileceğinden daha fazla yediğini gösterir. Ancak bu sürekli olarak tekrarlanıyorsa çocuk doktorunuza danışın.

1. ay için göz kararı kuralı, 24 saatte 1 kg başına yaklaşık olarak 140 gram veya öğün başına 85-110 gr'dır. Bu miktar 2. ay ve sonrasında öğün başına 110-225 grama (günde 900 grama kadar) çıkarılmalıdır. Daha büyük bebeklerin öğünleri biraz daha büyük olabilir. Bebek biberonu ağzına aldıktan sonra, biberonda mama kalırsa, bu mama öğünün ardından atılmalı, böylece mamanın içerisinde bakteri üremesi engellenmelidir.

Katı gıdalara hazırlık: Bir bebeğin bağışıklık sistemi, ilk aylarda yeterince gelişkin değildir. Anne sütü, bebeğinizin ihtiyacı olan bağışıklık seviyesini ona kazandırır; ancak aynı durum mama için geçerli değildir. Bebeğe katı gıdaları çok erken vermeye başlarsanız, bu durum hassasiyete ve alerjilere neden olabilir. Katı gıdaları sindirmek için gerekli olan enzimler, gıdanın olması gerektiği şekilde metabolize edilmesini sağlayacak miktara henüz ulaşmamıştır. En önemlisi, bebek, 5. aya kadar katı gıdaları çiğneme ve yutma yetisine sahip değildir. Bu nedenle ona katı gıda vermek, öğürmesine veya boğulmasına neden olabilir.

Katı gıdalar, anne sütü veya mama verilmesi gereken bu aylarda, bebeğin ilk 6 ayında optimum seviyede gelişmek için ihtiyaç duyduğu besinleri sağlayan anne sütü veya mamanın yerini dolduramayacaktır. Anne sütü ve mama, 100 gramda yaklaşık olarak 65 kilokalori içerirken, bir kaşık kahvaltılık gevrek yaklaşık olarak 50 kalori içerir. Bebeğiniz 2. ayın ardından her öğününde 115 ila 170 gram, yani 80-120 kilokalori değerinde süt içmeye başlayacaktır. Ancak kahvaltılık gevrekle doyarsa, ihtiyaç duyduğu kadar süt içemeyecektir. Böyle bir durumda bebeğiniz sağlıklı görünebilir; ancak aslında yanlış beslenmiştir.

Boy ve kilo olarak nispeten büyük olan bebekler, diğer bebeklere göre katı gıdalar için daha erken hazır olabilirler. Çocuk doktorunuz bebeğinize katı gıda vermeye ne zaman başlamanız gerektiği konusunda gerekli bilgileri verecektir. Erken doğan bebeklere katı gıdaları diğer bebeklere verildiğinden daha geç bir dönemde vermeye başlamak gerekir. Bebeğiniz 36 haftalık olarak hastaneden taburcu edilse de, zamanında doğan bir bebekten fiziksel olarak dört ay küçüktür. Bedeninin gelişerek bu arayı kapatması için ona zaman tanıyın.

Katı gıdalar, anne sütünün veya mamanın yerine geçecek gıda olarak değil, ek gıda olarak düşünülmelidir. Anne sütü ve mamanın, doğumdan 12. aya kadar ana besin kaynağı olduğu unutulmamalıdır.

Bebeğiniz, aşağıdakiler olduğunda, katı gıdaya hazır demektir:
  • Ağırlığı, doğum ağırlığının iki katına ulaştı.
  • Mama sandalyesine oturup başını boynu sayesinde, dışarıdan destek almadan taşıyabilir.
  • Yaklaşan bir kaşık gördüğünde, ağzını açar.
  • Ağzına koyduğunuz yiyeceğin bir kısmını yutabilir.
Kahvaltılık gevrek biberon içerisinde verilmemelidir. Biberon içerisinde verilen kahvaltılık gevreğin onun gece boyunca deliksiz uyumasını sağlayacağı söylentisi gerçeği yansıtmıyor. Bebeğiniz açıkarak uyanırsa onu besleyin. Bunun ardından tekrar uyuyacaktır.

Vitaminler: Anne sütü ve mama, ilk altı ay için yeterli miktarda vitamin ve minerali sağlar. Ancak, anne sütüyle beslenen bazı bebekler için D vitamini tavsiye edilebilir. Mamaya şişe su veya yeraltı suyu karıştırıyorsanız veya şehir suyuna fluorid karıştırmayan bir yerde yaşıyorsanız fluorid desteği gereklidir. Çocuk doktorunuz bu vitamin desteğine ihtiyaç duyup duymadığınızı size söyleyecektir.

Rahatlayın ve bebeğinizin ilk altı ayının tadını çıkarın. Büyüyorsa, memnun ve mutluysa, her şeyi doğru yaptığınızdan emin olabilirsiniz.