Dr Kenneth N. Condrell, dr hab., Psycholog dziecięcy

Istnieją dwie obawy, które powstrzymują wielu rodziców od powiedzenia swoim dzieciom, że zostały adoptowane. Pierwsza z nich to obawa, że ta nowina załamie dziecko. Druga, że dziecko pewnego dnia zechce poznać swoich rodziców biologicznych i opuści ich.

By do tego nie dopuścić, niektórzy rodzice decydują się nie informować dziecka o prawdzie. Chociaż jestem w stanie zrozumieć tę postawę, to osobiście odradzam takie podejście. Koniec końców, to jest ten rodzaj tajemnicy, której nie sposób utrzymać. Prędzej czy później twoje dziecko dowie się o adopcji od kogoś innego. Na bazie doświadczenia zawodowego mogę stwierdzić, że ten sposób poznania prawdy może się okazać naprawdę bolesny. W czasie mojej praktyki lekarskiej spotkałem kilku nastolatków, którzy w okresie dojrzewania dowiedzieli się, że zostali adoptowani. Ich reakcją był szok. Czuli się oszukani i znajdowali się w bardzo ciężkim stanie emocjonalnym. Kilku z nich nawet nabawiło się depresji.

Najlepiej dla twojego dziecka będzie, jeśli usłyszy historię swojej adopcji od ciebie. Jeśli martwisz się i nie wiesz jak opowiedzieć tę historię, to uwierz mi, że istnieje sposób, który jest równie przyjemny co zapadający w pamięć.

Podejście, którego jestem zwolennikiem, to proces, który jest dość długotrwały. Kiedy go rozpocząć? Aby dzieci zrozumiały ideę adopcji, muszą być na tyle duże, by zrozumieć skąd się biorą dzieci. Tego typu świadomość zaczyna się rozwijać w okolicach 4 i 5 roku życia, a pojmowana jest w okolicach 6 czy 7 roku życia.

Skoro dzieci w tym wieku uwielbiają i najlepiej uczą się z bajeczek i obrazków, to najlepszym sposobem na wyjaśnienie dziecku jego adopcji jest stworzenie albumu ze zdjęciami, który należy wzmocnić opowieścią o momencie, w którym pojawiło się ono w waszym życiu.

Zacznij od zakupienia atrakcyjnego, zabawnego albumu na zdjęcia; takiego, w którym można pisać. Możesz zatytułować ten album 'Moja historia' lub wybrać jakiś inny tytuł, który ci się podoba.

Kiedy już będziesz mieć ten album, zbierz zdjęcia twoje i twojego małżonka (małżonki) z okresu, w którym jeszcze nie byliście małżeństwem. Potem, dodaj zdjęcia z waszego ślubu, fotki krewnych z obu stron, a także zdjęcia waszej rodziny i domu. Następnie zaznacz moment przybycia dziecka: zdjęcia ze żłobka, kąpieli, fotografie przedstawiające rodzinę i przyjaciół, którzy przybyli, by poznać waszego maluszka, a także sam wielki moment.

To typowy album dziecka, który uwiecznia wszystkie ważne momenty, kiedy dziecko robi coś po raz pierwszy, na przykład pierwszy posiłek, pierwszy kroczek i pierwsze urodziny. By zdjęcia miały jak najwięcej wyrazu, uzupełnij je ważnymi informacjami i datami z życia dziecka. Na przykład, możesz zdecydować o dodaniu w nim zarówno daty urodzin swojego dziecka, jak i dnia, w którym pojawiło się ono w twoim domu.

Kiedy dziecko okaże zainteresowanie przeglądaniem książeczek i słuchaniem bajeczek, wyjmij specjalny album twojego dziecka. Być może nie będzie ono wystarczająco duże, by w pełni docenić waszą wspólną historię, ale z pewnością będzie ochoczo cię słuchać i patrzeć na swoje zdjęcia sprzed jakiegoś czasu. A ty będziesz mieć okazję porozmawiania o tym, w jaki sposób maluch trafił do waszego domu, bez poczucia niepotrzebnego napięcia czy niepokoju.

Kiedy będziesz po raz kolejny przeglądać ten album ze swoim dzieckiem w miarę jego dorastania, łatwiej ci będzie bardziej szczegółowo rozmawiać z nim o adopcji - na przykład, o różnicy między mamą i tatą 'biologicznym' a 'prawdziwymi' rodzicami. Możesz powiedzieć swojemu dziecku, że jej mama biologiczna to osoba, w której brzuszku rosło jeszcze zanim się urodziło, a prawdziwa mama to ta, która zajmuje się nim na co dzień. Oczywiście, dobierzesz w tym celu słowa, które będą najlepsze dla ciebie.

Jakie korzyści płyną z objaśniania adopcji, w sposób, który przed chwilą opisałem? Po pierwsze, to proces stopniowy, który pozwala rodzicom i dziecku rozmawiać o tym temacie w dość swobodny sposób, w trakcie miłych chwil spędzanych wspólnie. Po drugie, jak w przypadku każdej historii, którą dziecko słyszy raz po razie, zaakceptowanie historii swojej adopcji będzie dla dziecka łatwiejsze. Proszę mi wierzyć, że dzieci nie nudzą się oglądaniem swoich zdjęć i słuchaniem jak rodzice opowiadają o chwili ich pojawienia się w ich świecie, jak miło przywitała je cała rodzina, jak rosły i rozwijały się.

Oprócz stworzenia specjalnego albumu dla twojego dziecka polecam też przeczytanie kilku książek zaadresowanych do rodziców adopcyjnych. Pomogą ci one odpowiedzieć na pytania twojego dziecka, które z pewnością staną się coraz bardziej dociekliwe w miarę jego dorastania.

W czasie, gdy twoje dziecko dorasta, może dorzucić trochę dodatkowych informacji, które wcześniej mu przekazałaś. Być może w czasie dyskusji powie coś w stylu 'Nie jesteście moimi prawdziwymi rodzicami'. Nie pozwól jednak by to powstrzymało cię przed powiedzeniem mu prawdy. Myśl o takich krzywdzących stwierdzeniach jako o sposobie dziecka na podważenie twojego autorytetu i manipulowanie tobą, a potem przejdź nad nimi do porządku dziennego.

Jeśli jesteś jak inni rodzice adopcyjni, wiesz, że twoje dziecko stało się twoje od chwili, w której po raz pierwszy znalazło się w twoich ramionach. Sam fakt stworzenia takiego specjalnego albumu dla twojego malucha i podzielenia się z nim historią jego urodzin, da mu poczucie tego, kim są jego prawdziwi rodzice i przypomni o ich bezwarunkowej miłości.