icon-arrow-down icon icon-arrow-fill-down icon icon-arrow-next icon icon-arrow-prev icon icon-tag-close icon
Πώς δεν θα αποκτήσει επίπεδο σχήμα το κεφαλάκι του μωρού σας
Σύμφωνα με τις έρευνες, είναι πιο ασφαλές για τα μωρά να κοιμούνται σε ύπτια θέση (ανάσκελα). Μετά από σχετική σύσταση που έγινε το 1992 στις ΗΠΑ, οι θάνατοι βρεφών από το σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (SIDS) μειώθηκαν σχεδόν κατά το ήμισυ.

Ωστόσο, μέσα στην ίδια χρονική περίοδο οι γιατροί παρατήρησαν αύξηση στον αριθμό των μωρών, το πίσω μέρος του κεφαλιού των οποίων είχε αποκτήσει επίπεδο σχήμα. Πρόκειται για τις αποκαλούμενες «δυσμορφίες κρανίου λόγω της θέσης του βρέφους.» Τα οστά του κρανίου των μωρών είναι εκ φύσεως μαλακά και ελαστικά ώστε το μωρό να μπορεί να περάσει μέσα από τον κόλπο κατά τον τοκετό. Ωστόσο, όταν το κεφαλάκι του μωρού αναπαύεται για πολλές ώρες πάνω σε μια σκληρή επιφάνεια (όπως το στρώμα, το κάθισμα του αυτοκινήτου ή το πορτμπεμπέ), το μαλακό κρανίο ενδέχεται να πάρει επίπεδο σχήμα. Τα πρόωρα γεννημένα μωρά έχουν ακόμα πιο μαλακό κρανίο και είναι ακόμα πιο επιρρεπή στο να αποκτήσει επίπεδο σχήμα το πίσω μέρος του κεφαλιού τους. Μετά από έρευνες διαπιστώθηκε ότι έως και το 50% όλων των μωρών παρουσιάζουν αυτό το πρόβλημα σε κάποιο βαθμό.

Πώς μπορώ να εμποδίσω το κεφαλάκι του να αποκτήσει επίπεδο σχήμα;
Τα περισσότερα μωρά παρουσιάζουν κάποια δυσμορφία στο κρανίο, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις το φυσιολογικό σχήμα αποκαθίσταται χωρίς κανένα πρόβλημα. Αν το μωρό σας γεννήθηκε με κολπικό τοκετό, ίσως παρατηρήσατε ότι το κεφαλάκι του βγήκε παραμορφωμένο ή μυτερό αλλά απέκτησε φυσιολογικό σχήμα κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών της ζωής του. Οι περισσότερες δυσμορφίες του κρανίου λόγω θέσης προκύπτουν επειδή το μωρό περνά πολλές ώρες ξαπλωμένο και εξαφανίζονται σε ηλικία 6-12 μηνών, μόλις τα μωρά αρχίσουν να περνούν λιγότερο χρόνο σε ύπτια θέση και περισσότερο χρόνο ανακαθίζοντας και μπουσουλώντας.

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής εξέδωσε πρόσφατα ορισμένες συστάσεις για την αποφυγή της δημιουργίας δυσμορφιών στο κρανίο λόγω της θέσης των βρεφών. Ας τις εξετάσουμε συνοπτικά:

  • Βάζετε πάντα το μωρό να κοιμηθεί σε ύπτια θέση, εκτός αν ο γιατρός σας συστήσει διαφορετική θέση. Ακόμα και αν έτσι αυξάνεται ελαφρώς η πιθανότητα να πάρει επίπεδο σχήμα το κεφαλάκι του, είναι πολύ σημαντικό να προστατέψετε το παιδί σας από το σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου.


  • Αλλάζετε τη θέση του μωρού μέσα στην κούνια κάθε φορά που το βάζετε για ύπνο. Το ένα βράδυ βάλτε το να κοιμηθεί με το κεφαλάκι του στο πάνω μέρος της κούνιας και το επόμενο βάλτε το να κοιμηθεί με το κεφαλάκι του στο κάτω μέρος της. Καθώς είναι φυσιολογικό τα μωρά να περνούν τον περισσότερο χρόνο τους στρέφοντας το κεφάλι προς την πόρτα (για να δουν αν θα μπείτε στο δωμάτιο) ή προς το παράθυρο (για να βλέπουν το φως), εναλλάσσοντας τη θέση του στην κούνια θα του δώσετε την ευκαιρία να γυρίζει το κεφαλάκι του προς τις δύο κατευθύνσεις εξίσου.


  • Προσπαθήστε να ελαχιστοποιήσετε το διάστημα που περνά το μωρό σας στο κάθισμα του αυτοκινήτου, στο πορτμπεμπέ, στην κούνια ή στο ειδικό καθισματάκι του. Τα καθίσματα αυτά ενδέχεται να ασκούν με τη σειρά τους πίεση στο κεφαλάκι των μωρών. Να βάζετε πάντα το μωρό σας στο ειδικό κάθισμα του αυτοκινήτου όταν οδηγείτε. Ωστόσο, υπάρχουν φορές που μπορείτε να περπατήσετε αντί να πάρετε το αυτοκίνητο μεταφέροντας το μωρό σας σε ένα μάρσιπο, σάκο πλάτης ή καροτσάκι. Όταν είστε στο σπίτι, σηκώστε το μωρό από το κάθισμα και περάστε λίγο χρόνο μαζί του κρατώντας το και αγκαλιάζοντάς το.


  • Αφήστε το μωρό σας να ξαπλώνει για αρκετό διάστημα σε πρηνή στάση (μπρούμυτα) όταν είναι ξύπνιο, αλλά πάντοτε υπό το άγρυπνο βλέμμα σας. Όταν ξαπλώνει παίζοντας πάνω στην κοιλίτσα του, ανακουφίζεται η πίεση στο πίσω μέρος του κεφαλιού, ενώ δυναμώνει ο άνω κορμός, τα χέρια και ο λαιμός του.


  • Πηγαίνετε το μωρό σας στο γιατρό για τις τακτικές επισκέψεις του. Ο γιατρός εξετάζει το σχήμα του κεφαλιού και την κίνηση του λαιμού του σε κάθε σας επίσκεψη.
Τι γίνεται αν το κεφαλάκι του μωρού μου αποκτήσει επίπεδο σχήμα;
Αν παρατηρήσετε οποιαδήποτε τέτοια τάση στο κεφαλάκι του μωρού σας ή δείτε ότι υπάρχει πρόβλημα όταν το γυρίζει, πρέπει να το αναφέρετε οπωσδήποτε στο γιατρό κατά την επόμενη σας επίσκεψη. Ο γιατρός θα εξετάσει το μωρό σας και θα προσδιορίσει την αιτία. Συνήθως, η διάγνωση γίνεται με μια απλή εξέταση, αλλά μερικές φορές ίσως χρειαστούν ακτινογραφίες ή αξονική τομογραφία.

Εάν η θέση του μωρού είναι η αιτία:
Ο γιατρός θα σας συστήσει να λάβετε τα παραπάνω μέτρα. Μερικοί γιατροί ίσως σας προτείνουν να τοποθετείτε το μωρό σας με τέτοιο τρόπο ώστε να ξαπλώνει περισσότερο στη στρογγυλεμένη πλευρά του κεφαλιού του και να μην πέφτει πάνω στο σημείο που έχει πάρει επίπεδο σχήμα. Μπορείτε επίσης να μετακινήσετε την κούνια του μωρού σε διαφορετική θέση στο δωμάτιο, αναγκάζοντάς το να μην πέφτει πάνω στην επίπεδη πλευρά προκειμένου να βλέπει τα πράγματα που του προκαλούν το ενδιαφέρον μέσα στο δωμάτιο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η δυσμορφία αυτή εξαφανίζεται μέσα στους επόμενους μήνες. Σπάνια, αν η δυσμορφία είναι βαριάς μορφής και δε βελτιώνεται, ο γιατρός μπορεί σας στείλει σε κάποιο ειδικό παιδίατρο που θα προσδιορίσει αν απαιτείται να φορέσετε στο μωρό σας κάποιο ειδικό κράνος ή αν θα πρέπει να υποβληθεί σε εγχείριση.

Αν η αιτία είναι διαφορετική:
Μερικά μωρά έχουν την τάση να στρέφουν το κεφάλι τους μόνο προς τη μία πλευρά λόγω κάποιου προβλήματος με τους μυς του λαιμού ή του ώμου. Πρόκειται για το λεγόμενο «ραιβόκρανο», δηλαδή το στραβολαίμιασμα. Αν το μωρό σας πάσχει από στραβολαίμιασμα, ο γιατρός ενδέχεται να σας συμβουλέψει να του τεντώνετε πολύ απαλά τους μύες του λαιμού σε κάθε αλλαγή της πάνας στρέφοντας το πηγούνι προς την κατεύθυνση του κάθε ώμου και στη συνέχεια κάθε αυτί προς την κατεύθυνση του ώμου. Κάθε τέντωμα πρέπει να διαρκεί δέκα δευτερόλεπτα και η κίνηση να επαναλαμβάνεται τρεις φορές. Οι απαλές αυτές ασκήσεις συνήθως βελτιώνουν την κατάσταση μέσα σε μερικούς μήνες. Αν το πρόβλημα με το λαιμό επιμένει, ο γιατρός σας ίσως σας φέρει σε επαφή με κάποιο φυσιοθεραπευτή.

Πολύ σπάνια, οι πλάκες του κρανίου του μωρού συνοστεώνονται πρόωρα προκαλώντας κρανιακή δυσμορφία. Για να επιβεβαιωθεί αυτή η διάγνωση ίσως χρειαστούν ακτινογραφίες ή αξονική τομογραφία. Σε αυτή την περίπτωση, απαιτείται χειρουργική επέμβαση για να διορθωθεί η κατάσταση.

Γενικά, να θυμάστε ότι το σχετικά ήπιο επίπεδο σχήμα που παίρνει το κεφαλάκι του μωρού είναι κάτι συνηθισμένο και συνήθως εξαφανίζεται μέσα στο πρώτο έτος της ηλικίας του. Συζητήστε το με το γιατρό σας αν έχετε οποιαδήποτε ανησυχία.
Karen Sokal-Gutierrez M.D., M.P.H.