icon-arrow-down icon icon-arrow-fill-down icon icon-arrow-next icon icon-arrow-prev icon icon-tag-close icon
Μπάνιο-φροντίδα-νέα μητέρα/γονείς

Μόνοι στο σπίτι με το καινούργιο μωρό
Και τώρα; Τι κάνουμε;

Πως να σηκώσετε το νεογέννητο από την κούνια
Όλη η προσπάθεια στοχεύει σε ήρεμες κινήσεις για να νιώθει σιγουριά το μωρό:
* Βάλτε τη μια παλάμη κάτω από το λαιμό και το κεφαλάκι του.
* Περάστε την άλλη παλάμη κάτω από τη μέση από την αντίθετη πλευρά.
* Ανασηκώστε το ήρεμα ώστε να μην πέσει πίσω το κεφαλάκι και το σώμα του να στηρίζεται. Μπορείτε να το κρατήστε λίγο έτσι αντικριστά αν θέλετε ή
* Με ήρεμες κινήσεις ακουμπήστε το στο ένα σας χέρι, με το κορμί του κατά μήκος του πήχη σας. Η μια σας παλάμη κρατά το πισινάκι του κι η άλλη βρίσκεται κάτω από τον εξωτερικό του ώμο και στηρίζει το κεφαλάκι.
* Μπορεί να σας αρέσει (σ’ εσάς και στο μωρό) να το κρατάτε για λίγο μπρούμυτα περνώντας το ένα χέρι ανάμεσα από τα πόδια και υποβαστάζοντας την κοιλιά του. Ο άλλος πήχης σας διαγώνια περνά από τον εσωτερικό του ώμο με την παλάμη απλωμένη στο εξωτερικό του πλευρό μέχρι τον εξωτερικό μηρό.
Σημείωση 1- Οι οδηγίες είναι περίπλοκες. Η πράξη δεν είναι!
Τι μπορεί να πάθει το μωρό αν το πιάσετε απότομα, άγαρμπα, αν πέσει το κεφάλι προς τα πίσω, αν δεν στηρίξετε σωστά την πλατούλα του; ΤΙΠΟΤΕ! ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΤΙΠΟΤΕ! Θυμηθείτε πώς το εξέτασε ο παιδίατρος: το τράβηξε απότομα απ’ τα πόδια, το κρέμασε από τις παλάμες, το ανασήκωσε και το έριξε απότομα προς τα πίσω, το κρέμασε μπρούμυτα στην παλάμη του και του πίεσε την πλάτη. Μη φοβάστε λοιπόν πώς θα το πιάσετε εσείς. Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι να ταραχτεί και να κλαίει. Ε! την άλλη φορά που θα το σηκώσετε θα τα καταφέρετε καλύτερα!

Βασικές γνώσεις για καθαρές και λερωμένες πάνες
Ναι, δεν είναι τίποτα σπουδαίο αλλά άμα δεν έχεις ξαναδεί πάνα φαίνεται βουνό! Την κρατάς ανάποδα και νιώθεις ηλίθιος, τη στερεώνεις χαλαρά και γεμίζει ο τόπος, τη σφίγγεις και φοβάσαι ότι θα πάθει ασφυξία το μωρό!

Πρώτο ερώτημα: Πότε πρέπει ν’ αλλάζει η πάνα;
- Πριν να φάει, πριν το μπάνιο ή αν σας ειδοποιήσει η μύτη σας!

Δεύτερο ερώτημα: Γιατί είναι έτσι τα κακά του ; Είναι φυσιολογικά ;
- Τις πρώτες μέρες της ζωής το μωρό κάνει κενώσεις σκουροπράσινες ή σχεδόν μαύρες και κολλώδεις. Λέγονται κενώσεις μηκωνίου. Τις επόμενες ημέρες οι κενώσεις γίνονται σιγά σιγά νερουλές και κίτρινες. Στα νεογέννητα που παίρνουν ξένο γάλα οι κενώσεις είναι πιο στερεές σε υφή κι έχουν χρώμα ασπρογκρί.

Τρίτο ερώτημα: Πόσες κενώσεις πρέπει να κάνει το 24ωρο;
- Δεν πρέπει! Μπορεί να κάνει μία ή τρεις , οκτώ ή δεκαπέντε! Συνήθως τα περισσότερα μωρά που θηλάζουν κάνουν 6-10 κενώσεις.

Τέταρτο ερώτημα: Γιατί μόλις αρχίζει να θηλάζει κάνει κένωση;
- Πρόκειται για ένα φυσιολογικό αντανακλαστικό. Μόλις κάνει καταποτικές κινήσεις με το θηλασμό κινείται και το υπόλοιπο έντερο με αποτέλεσμα την κένωση.

Πέμπτο ερώτημα: Πρέπει να αλλάξει η πάνα αμέσως μετά το θηλασμό ή θα «ταλαιπωρηθεί»το μωρό και δε θα μπορεί να κοιμηθεί;
- Ναι! Καλό είναι να αλλάξετε την πάνα πριν ξαναβάλετε το μωρό στην κούνια του. Αν το αφήσετε μέχρι το επόμενο γεύμα (2-3 ώρες) κινδυνεύει να κοκκινίσει όλη η περιοχή που καλύπτεται από την πάνα. (Παρόλο που οι καλές πάνες είναι ιδιαίτερα απορροφητικές και παρόλο που χρησιμοποιείτε ειδική προστατευτική κρέμα).

Και τώρα που λύσατε τις γενικές απορίες, αλλάξτε και την πάνα:
* Πλύντε τα χέρια σας.
* Ετοιμάστε την «αλλαξιέρα» δηλαδή μια επίπεδη επιφάνεια σταθερή, στρωμένη με ένα μαλακό στρωματάκι για να ακουμπήσετε επάνω το μωρό.
* Στρώστε ένα αδιάβροχο σεντονάκι.
* Μαζέψτε κοντά σας όλα τα απαραίτητα- ένα μπολάκι με χλιαρό νερό, βαμβάκι, καθαρό οινόπνευμα, πάνες, ειδική προστατευτική κρέμα.
* Βάλτε το μωρό πάνω στο αδιάβροχο σεντονάκι ανάσκελα.
* Ανοίξτε την πάνα του μωρού. Σύρετε το πάνω μέρος από την κοιλιά προς τα κάτω μαζεύοντας τις ακαθαρσίες από το πισινάκι του.
* Μ’ ένα βρεγμένο βαμβάκι σκουπίστε από τον ομφαλό προς κάτω την περιοχή των γεννητικών οργάνων και από μπρος προς τα πίσω (η φορά είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα κορίτσια).
* Καθαρίστε καλά τις πτυχές του δέρματος. Πρέπει να απομακρυνθούν τα ούρα και τα κόπρανα γιατί έχουν ουσίες που ερεθίζουν το δέρμα.
* Σκουπίστε ακουμπιστά, χωρίς να τρίβετε.
*Αφήστε λίγο το δέρμα να στεγνώσει στον αέρα. (Αν, βέβαια, η θερμοκρασία του δωματίου είναι πάνω από 20˚ C).
* Μουλιάστε ένα κομμάτι βαμβάκι με καθαρό οινόπνευμα (ή ό,τι άλλο υγρό σας έχει συστήσει ο/η παιδίατρος).
* Ακουμπήστε το βαμβάκι πάνω στον ομφαλό πιέζοντας ελαφρά. Μη φοβάστε, δεν τσούζει. Αν το μωρό κλαίει και δείχνει ενοχλημένο είναι γιατί το οινόπνευμα είναι κρύο στο γύρω δέρμα.
* Απλώστε την ειδική προστατευτική κρέμα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, στις πτυχές και στους γλουτούς. Δεν χρειάζεται μεγάλη ποσότητα αλλά τόση όσο να κάνει ένα λεπτό στρώμα. (Όπως περίπου βάζετε καλλυντική κρέμα στο πρόσωπό σας). Κρέμα που μαζεύεται στις πτυχές των μικρών χειλέων του αιδοίου στα κοριτσάκια, μπορεί να ερεθίζει το βλεννογόνο.

* Ανοίξτε την καθαρή πάνα έτσι ώστε οι αυτοκόλλητες ταινίες να βλέπουν προς εσάς.
* Ανασηκώστε το μωρό πιάνοντας με το ένα χέρι τα πόδια του από τους αστραγάλους και σύρετε την πάνα κάτω από τους γλουτούς με το άλλο χέρι, το πάνω μέρος της πάνας θα φθάσει κάτω από τη μέση του.
* Περάστε την κάτω πλευρά της πάνας ανάμεσα από τα πόδια του μωρού και στρώστε τη πάνω στην κοιλιά του.
* Φέρτε τις ταινίες της πάνω άκρης της πάνας προς τα εμπρός και πιέστε τις πάνω στην κοιλιά. Περάστε δυο δάχτυλα μέσα από την πάνα για να βεβαιωθείτε ότι δεν την έχετε σφίξει πάρα πολύ.
* Πλύντε τα χέρια σας.

Σημείωση 2- Το φάρδος της πάνας είναι τόσο που κρατά τα πόδια του μωρού ανοιχτά, σε «βατραχοειδή θέση». Είναι πολύ υγιεινή στάση. Βοηθά την ανάπτυξη των αρθρώσεων στα ισχία (ισχίο λέγεται το σημείο που η κεφαλή του μηριαίου οστού αρθρώνεται στην υποδοχή της λεκάνης που λέγεται κοτύλη). Μην αφήσετε κανένα να ισχυριστεί ότι τα πόδια του μωρού πρέπει να τυλίγονται το ένα δίπλα στο άλλο για να γίνουν ίσια ή γιατί έτσι «ξεκουράζεται» . Αφήστε το ελεύθερο να κλωτσάει και να κουνά τα χέρια του. Αν σας βολεύει να το τυλίξετε σ’ ένα τρίγωνο πανί για να το θηλάσετε τυλίξτε το αλλά πολύ χαλαρά. Το μωρό εκφράζεται μ’ όλο του το σώμα. Μην του αναστέλλετε λοιπόν την έκφραση. Ελεύθερο πνεύμα θέλετε να μεγαλώσετε, όχι ραγιά!

Σημείωση 3: Ο ομφαλός μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα όμορφο θέαμα κι οι γονείς που τον βλέπουν για πρώτη φορά νιώθουν αμήχανοι, φοβούνται να τον αγγίξουν. Ναι, τις πρώτες μέρες είναι ένα ανοιχτό τραύμα που θέλει περιποίηση.
Στην αρχή, στη μέση της κοιλιάς βλέπετε να βγαίνει κάτι ξερό και καφεκίτρινο πιασμένο μ’ ένα χειρουργικό μανταλάκι. Μετά, το μανταλάκι πέφτει και μένει ο κρατήρας του ομφαλού που άλλοτε είναι κόκκινος, άλλοτε βγάζει λίγο αίμα, άλλοτε λίγες σταγόνες υγρό. Έτσι είναι.
Εσείς, κάθε φορά που αλλάζετε πάνα, ν’ ακουμπάτε πάνω στον ομφαλό ένα βαμβάκι με οινόπνευμα. Δεν χρειάζεται να τον καλύψετε με γάζα. Καλύτερα να καλύπτεται από την πάνα.
Αν σας φαίνεται ότι προβάλει λίγο προς τα έξω και δεν σας ικανοποιεί αισθητικά (πώς θα φοράει μπικίνι το κορίτσι με τέτοιο αφαλό!) μην ενοχοποιείτε το μαιευτήρα σας πως δεν έβαλε προσεκτικά το μανταλάκι. Πολύ καλά το έβαλε ο άνθρωπος! Η φύση του ομφαλού είναι έτσι. Μην ανησυχείτε. Συνήθως, παίρνει τελικά πολύ ικανοποιητική μορφή. Κι αν παραμείνει αισθητικό πρόβλημα είναι πολύ απλό να διορθωθεί χειρουργικά.
Καμιά φορά προβάλει μέσα από το πέρασμα του ομφαλού μια μικρή ή μεγάλη κήλη. Μην ανησυχείτε! Το πρόβλημα είναι αποκλειστικά αισθητικό. Δεν έχει κανένα κίνδυνο να δημιουργήσει περίσφιγξη όπως άλλες κήλες. Συνήθως μέχρι να γίνει ενός έτους το μωρό η κήλη υποχωρεί. Αν είναι μεγάλη ή επιμένει, διορθώνεται με μια μικρή χειρουργική επέμβαση. Αλλά αυτά, σίγουρα σας τα εξήγησαν οι γιατροί σας ήδη από το μαιευτήριο.

Ο θηλασμός
Έχετε συζητήσει με το γιατρό σας για το πόση ώρα, κάθε πότε, από ποιό μαστό θα θηλάσετε.
* Τώρα καθίστε βολικά σε μια πολυθρόνα έτσι ώστε ν’ ακουμπά ξεκούραστα το χέρι σας. Δοκιμάστε να βάλετε ένα μαξιλάρι στην ποδιά σας για ν’ ακουμπά το μωρό και το χέρι σας. Άλλες μητέρες προτιμούν να θηλάζουν ξαπλωμένες στο κρεβάτι τους βάζοντας ένα μεγάλο μαξιλάρι κάτω από τον αγκώνα τους απ’ τη μεριά που θηλάζει το μωρό. Πάντως μη καμπουριάζετε όσο θηλάζετε.
* Άλλες μητέρες προτιμούν να είναι μόνες με το μωρό την ώρα που θηλάζουν. Άλλες χαίρονται να έχουν παρέα. Ό,τι κι αν προτιμάτε εσείς, δικαιούσθε να το επιβάλλετε στο περιβάλλον σας. Δικό σας είναι το μωρό κι όπως θέλετε θα το ταΐσετε.
* Φέρτε το προσωπάκι του μωρού κοντά στη θηλή. Συνήθως, αν τρίψετε λίγο τη θηλή στα χείλη του, ορμά και αρχίζει να θηλάζει.
* Τα μωρά που παίρνουν γάλα με μπιμπερόν πιάνουν εύκολα τη θηλή.
* Φροντίστε να μην κλείνει ο μαστός τη μύτη του μωρού.
* Φροντίστε να εφαρμόζουν τα χείλη του μωρού στη θηλή,(να μπουκώνει) έτσι ώστε να μην καταπίνει αέρα κατά την κατάποση.
* Βάλτε ένα χαρτομάντιλο στην άλλη θηλή. Καμιά φορά στάζει κι αυτή γάλα.
* Μερικά μωρά πίνουν δυό τρεις γουλιές και μετά «τεμπελιάζουν». Ο καλύτερος τρόπος για να το ενθαρρύνετε να συνεχίσει είναι να βάλετε το δάχτυλό σας κάτω από το σαγόνι του, να πιέζετε και να αφήνετε εναλλάξ. Ο χειρισμός, δημιουργεί αρνητική πίεση μέσα στο στόμα του μωρού, έτσι τρέχει γάλα, το μωρό «γλυκαίνεται» και συνεχίζει να κάνει θηλαστικές κινήσεις. Πολλές μητέρες προσπαθούν να ξυπνήσουν το μωρό τραβώντας του χαϊδευτικά το αυτί ή γαργαλώντας το στο μάγουλο.
* Αφήστε το μωρό να φάει όση ώρα σας είπε ο παιδίατρός σας.
* Μερικά μωρά «κάνουν διάλειμμα», ρεύονται και συνεχίζουν.

Σημείωση 4: Ακούστε με ενδιαφέρον τις προτάσεις της φίλης σας, της πεθεράς, της μάνας σας για το πως είναι καλύτερα να θηλάσετε το μωρό. Μπορεί να σας βοηθήσουν. Μπορεί όχι! Μην αφήσετε να σας εκνευρίσουν με την υπερβολική τους φροντίδα . Δεν είστε υποχρεωμένη να ακολουθήσετε τις συστάσεις κανενός. (Κι όταν με τη σειρά σας θα προσφέρετε την πείρα σας στη φίλη ή στην ξαδέρφη που απέκτησε μωρό, θυμηθείτε ότι οι λύσεις που προτείνονται είναι βοηθητικές, αυτές που επιβάλλονται με φορτικό τρόπο ενοχλούν ακόμη κι όταν είναι σοφές).

Το ρέψιμο μετά το γεύμα
Όλα τα μωρά ρεύονται μετά το γεύμα. Μια φυσαλίδα αέρα μαζεύεται στο πάνω μέρος του στομαχιού και βγαίνει προς τα έξω. Αν δεν είναι εντελώς επιφανειακή, αν το μωρό είναι ξαπλωμένο, η φυσαλίδα μπορεί να παρασύρει λίγο γάλα. Στην πραγματικότητα δεν είναι ούτε μια γουλιά αλλά δίνει την εντύπωση ότι το μωρό «έκανε εμετό όλο του το γάλα». Μην ανησυχείτε. Θέσεις ρεψίματος:
Α- Καθιστό στην ποδιά σας. Απλώστε την παλάμη σας στο στήθος του και συγκρατείστε το σαγόνι του ανάμεσα στο δείκτη και τον αντίχειρά σας.
Χαϊδέψτε με το άλλο σας χέρι την πλατούλα του πιέζοντας μαλακά από πάνω προς τα κάτω. Ρεύτηκε!
Β- Ακουμπισμένο στον ώμο σας. Στρώσετε στον ώμο σας ένα καθαρό πανί (προστατεύει το μωρό από τα χνούδια και τους ρύπους που έχουν τα ρούχα σας / προστατεύει τα ρούχα σας από τη γουλιά που μπορεί να βγάλει το μωρό).
Η πρώτη θέση έχει το πλεονέκτημα ότι βλέπετε το μωρό κατά πρόσωπο. Η δεύτερη θέση έχει το πλεονέκτημα ότι το ακουμπάτε με το μάγουλό σας. Η θέση αυτή είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους πατέρες.

Το μπάνιο του
Το πλύσιμο του μωρού είναι σημαντικό τμήμα της φροντίδας του.
Πριν ξεκινήσετε βεβαιωθείτε ότι το δωμάτιο έχει σταθερή θερμοκρασία γύρω στους 20˚ C.
* Βάλτε πετσέτες και ρουχαλάκια πάνω στο καλοριφέρ ή στον ήλιο να ζεσταίνονται.
* Αν έχετε ήδη ειδικό μπανάκι για μωρά χρησιμοποιήστε το. Αν δεν έχετε, χρησιμοποιήστε μια μεγάλη πλαστική λεκάνη που θα την έχετε μόνο για το μωρό. Βάλτε τη λεκάνη πάνω σε μια μεγάλη επιφάνεια έτσι ώστε να έχετε χώρο δίπλα για να ακουμπήσετε το μωρό και τα πράγματα που θα χρειαστείτε.
* Βάλτε νερό στο μπανάκι ή τη λεκάνη. Πρώτα κρύο και μετά ζεστό.
* Δοκιμάστε τη θερμοκρασία με τον αγκώνα σας. (Ναι, πιθανόν σας έχουν κάνει δώρο ένα θερμόμετρο μπάνιου αλλά μη μπερδεύεστε! Ο αγκώνας σας είναι η πιο σίγουρη μέθοδος να ελέγξετε τη θερμοκρασία. Κρατείστε το θερμόμετρο για διακόσμηση!)
* Χρησιμοποιείστε ειδικό σαπούνι μπάνιου για μωρά. (Δεν καθαρίζει μόνο αλλά προστατεύει το δέρμα).
* Γδύστε το μωρό και τυλίξτε το καλά σε μια ζεστή πετσέτα. Κρατήστε την πάνα μέχρι την τελευταία στιγμή για αυτονόητους λόγους.
* Κρατήστε το κεφαλάκι του μωρού με την παλάμη σας. Βρέξτε το ειδικό πανάκι ή σφουγγαράκι στο νερό και ξεπλύνετε πρώτα το πρόσωπο και το λαιμό του. Με πιο βρεγμένο το σφουγγάρι πλύντε το κεφαλάκι. Δεν χρειάζεται να τρίβετε τα μαλλιά. Στεγνώστε το ακουμπιστά με ζεστή πετσέτα.
* Τώρα ξετυλίξτε το, βγάλτε την πάνα, καθαρίστε την περιοχή αν έχει λερωθεί.
* Περάστε το αριστερό σας χέρι (αν είστε δεξιόχειρες) κάτω από το σβέρκο του κρατώντας με τα δάχτυλα τον αριστερό του αγκώνα. Βάλτε το άλλο χέρι κάτω από τα πόδια του, σηκώστε το ήρεμα και ακουμπήστε το μέσα στο μπάνιο.
* Κρατήστε το καθισμένο στον πάτο του μπάνιου (ή της λεκάνης) και με τη δεξιά παλάμη ρίχνετε νερό στο κορμί του, στις μασχάλες, ανάμεσα στα πόδια. Πλύντε με πολύ νερό τα γεννητικά του όργανα. Αν είναι αγόρι, μην τραβάτε το πετσάκι που καλύπτει την άκρη του πέους. Αν είναι κορίτσι φροντίστε οι κινήσεις σας να είναι από μπρος προς τα πίσω. Αν το μωρό είναι ευχαριστημένο μέσα στο νερό μπορείτε να το αφήσετε 5-10 λεπτά. Αν είναι ανήσυχο και κλαίει, βγάλτε το το συντομότερο, τυλίξτε το στη ζεστή πετσέτα και στεγνώστε το ακουμπιστά.

Σημείωση 5: Μη φοβάστε να πλύνετε την κορυφή του κεφαλιού εκεί που είναι μαλακό. Το σημείο αυτό λέγεται πρόσθια πηγή, είναι ένα κενό σε σχήμα ρόμβου ανάμεσα στα κόκαλα του κεφαλιού. Κλείνει σιγά σιγά τους επόμενους 12-18 μήνες. Καμιά φορά όταν το μωρό είναι καθιστό, φαλακρούλι και ουρλιάζει μπορεί να βλέπετε την πηγή να φουσκώνει. Μην τρομάζετε! Μπορείτε να αγγίζετε, να χαϊδεύετε, να πλένετε το σημείο της πηγής άφοβα. Αποφύγετε, βέβαια, να το ζουλήξετε.

Σημείωση 6: Το μπάνιο του νεογέννητου χρειάζεται τέσσερα χέρια. Διαλέξτε μια ώρα που είναι παρών ο πατέρας του μωρού. (Πολύ αποτελεσματική είναι, βέβαια, κι η γιαγιά αλλά κι ο πατέρας δικαιούται να μοιραστεί αυτή τη φροντίδα. Δε μπορεί να το θηλάσει, το στερείται όσο λείπει στη δουλειά του, ε! ας χαρεί αυτή την ώρα του μπάνιου με το μωρό του.....)

Στεγνό καθάρισμαbr> Τις πρώτες μέρες της ζωής κι όσο ο ομφαλός δεν έχει κλείσει πλένετε το μωρό χωρίς να το βουτήξετε στο νερό.
* Γδύστε το και τυλίξτε το σε μια ζεστή πετσέτα.
* Με ένα βρεγμένο βαμβάκι πλύντε το πρόσωπο και τα μάτια του σκουπίζοντας από τη μύτη προς τον κρόταφο.
* Καθαρίστε τα αυτιά με τους ειδικούς στυλεούς (τα ξυλάκια που έχουν τυλιγμένες τις άκρες τους με βαμβάκι). Καθαρίστε το αυτί έξω έξω. Γενικά, μη βάζετε το ξυλάκι βαθιά μέσα στ’ αυτιά ή μέσα στα ρουθούνια γιατί το μόνο που κάνετε είναι να σπρώχνετε πιο μέσα τις βρωμίτσες και να ερεθίζετε το βλεννογόνο.
* Ακουμπήστε ένα βαμβάκι με καθαρό οινόπνευμα στον ομφαλό.
* Με βρεγμένο βαμβάκι πλύντε όλο το σώμα και ιδιαίτερα τις πτυχές του δέρματος, τις μασχάλες, το λαιμό.

Κόψιμο νυχιών
Σπάνια χρειάζεται να κόψετε τα νύχια του μωρού τις πρώτες μέρες. Συνήθως τα νύχια είναι μαλακά και σπάνε μόνα τους. Όμως μερικά νεογέννητα γρατζουνίζουν το πρόσωπό τους. Βάλτε τους γαντάκια ή κόψτε τους τα νύχια.
Χρησιμοποιείστε ένα ειδικό ψαλιδάκι για μωρά που έχει κοντές λάμες και στρογγυλεμένες άκρες. (Με το κανονικό ψαλιδάκι θα τρέμει η ψυχή σας και το χέρι σας από φόβο μην το τραυματίσετε!).
Κρατήστε κάθε δάχτυλο του μωρού με το δείκτη και τον αντίχειρά σας και κόψτε το νύχι με το ψαλιδάκι. Μην τρέμετε. Εύκολο είναι. Ποτέ κανένας δεν τραυμάτισε το μωρό του κατά το κόψιμο των νυχιών.

Βασική αρχή: Μην κάνετε τίποτε βουβοί. Κάντε τα πάντα με «υπόκρουση»: Κουβεντιάστε του, γελάτε του, τραγουδάτε του, μουρμουρίστε του, κανακέψτε το. Και βέβαια, χαϊδέψτε το, αγκαλιάστε το και χουχουλίστε το με κάθε ευκαιρία.