icon-arrow-down icon icon-arrow-fill-down icon icon-arrow-next icon icon-arrow-prev icon icon-tag-close icon
Αντιμετωπίζοντας Δύσκολες «Νυχτερινές» Καταστάσεις

Μήπως αυτό το έργο το έχετε ξαναδεί; Το μικρό σας είναι έτοιμο για το βραδινό του ύπνο. Έχει φορέσει τις πιτζάμες, έχει βουρτσίσει τα δόντια, έχετε διαβάσει και το παραμύθι. Εσείς κάθεστε για να χαλαρώσετε ενώ από το υπνοδωμάτιο ακούγεται μία φωνή :"μαμά, θέλω κι άλλο ένα φιλί." Σηκώνεστε, ξαναβάζετε το παιδί στο κρεβάτι, του δίνετε ένα φιλί και λέτε με σταθερή φωνή: "Και τώρα καληνύχτα". Σύντομα, το μικρό σας εμφανίζεται στην πόρτα και λέει κλαίγοντας: "δε θέλω να πάω στο κρεβάτι". Το ξαναβάζετε στο κρεβάτι, το σκεπάζετε και του λέτε, πιο σταθερά αυτή τη φορά: "Καληνύχτα, θα τα πούμε το πρωί". Παρόμοιες σκηνές επαναλαμβάνονται, το μικρό παραμένει άγρυπνο και διαμαρτύρεται κι εσείς αναρωτιέστε ΠΟΤΕ επιτέλους θα κοιμηθεί.

Αυτό το μικρό δράμα-ή κάποιο παρόμοιο- το ζουν χιλιάδες οικογενειών κάθε βράδυ. Αν και το πρόβλημα δεν είναι τόσο τρομερό, δημιουργεί πολλή ένταση και σύγκρουση μέσα στην οικογένεια. Εκτός από εσάς, το παιδί σας, και τον τρόπο που το αντιμετωπίζετε, υπάρχουν τουλάχιστον τρεις άλλοι "πρωταγωνιστές" στο έργο που επηρεάζουν έντονα την πλοκή:
1. Η ποσότητα ύπνου που χρειάζεται ένα δίχρονο παιδί.
2. Το ζήτημα του ποιός αποφασίζει.
3. Η ανησυχία και ο φόβος.
Ας εξετάσουμε τον καθένα ξεχωριστά και ας δούμε τί ρόλο παίζουν στη "δύσκολη νυχτερινή κατάσταση".

Πόσο πρέπει να κοιμάται;
Τα περισσότερα βιβλία σχετικά με την ανάπτυξη των παιδιών θα σας πουν ότι κατά μέσο όρο ένα παιδί δύο ετών κοιμάται περίπου 14 ώρες την ημέρα, εκ των οποίων 2 το μεσημέρι και 12 το βράδυ. Και αυτό είναι, κατά προσέγγιση, ο ύπνος που πιστεύουν οι γονείς ότι χρειάζεται ένα δίχρονο παιδί. Δεν υπάρχει κάτι πιο ιδανικό από ένα παιδί που πέφτει για ύπνο στις 7:00 μ.μ. και ξυπνά στις 7:00 π.μ. Στην πραγματικότητα όμως, κάτι τέτοιο δε συμβαίνει συχνά, γιατί η άποψη των παιδιών για το θέμα αυτό έχει σχεδόν πάντα διαφορά μερικών ωρών. Το γεγονός αυτό οδηγεί σχεδόν πάντοτε σε συγκρούσεις.

Οι γονείς που αντιμετωπίζουν αυτήν την ενόχληση θα πρέπει καταρχήν να καθορίσουν πόσο ύπνο χρειάζονται πραγματικά τα παιδιά τους. Δοκιμάστε, για μια εβδομάδα, κάτι από αυτά που σας προτείνουμε: τη συνηθισμένη ώρα ετοιμάστε το παιδί σας για ύπνο, αλλά μην επιμείνετε να ξαπλώσει στο κρεβάτι. Αφήστε το να παίξει με τα παιχνίδια του, να ξεφυλλίσει ένα βιβλίο ή να δει τηλεόραση με την υπόλοιπη οικογένεια (αν το πρόγραμμα είναι κατάλληλο και συμφωνήσει να κάτσει ήσυχο). Κατόπιν, όταν δείτε σημάδια νύστας (χασμουρητό ή τρίψιμο των ματιών), πείτε του ήρεμα, "μου φαίνεται ότι είναι ώρα να πας για ύπνο." Είναι μάλλον απίθανο να διαμαρτυρηθεί. Αυτή η αλλαγή στη ρουτίνα μάλλον υποδεικνύει ότι προσπαθούσατε να το πάτε για ύπνο ενώ δεν νύσταζε. Σ’αυτό το διάστημα, μην ξεχάσετε να σημειώνετε τί ώρα σηκώνεται το πρωί. Αν ξυπνήσει την ίδια ώρα, τότε μάλλον χρειάζεται λιγότερο ύπνο. Εάν ξυπνήσει αρκετά αργότερα, τότε θα ξέρετε ότι χρειάζεται τις ώρες ύπνου που καθορίσατε εσείς. Και στις δύο περιπτώσεις, θα πρέπει να κάνετε κάποιες προσαρμογές στο πρόγραμμα του παιδιού. Αυτό το μικρό "πείραμα" είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα.

Ποιός αποφασίζει;
Τα δίχρονα παιδιά είναι «διάσημα» για την επιθυμία τους να ελέγχουν τα πάντα. Γιατί θα έπρεπε η ώρα του ύπνου να αποτελεί εξαίρεση; Αλλά, ως καλός γονιός, αισθάνεστε ότι πρέπει να έχετε εσείς τον έλεγχο, για το καλό του παιδιού σας. Αυτό οδηγεί μάλλον σε μια συνεχή αντιπαράθεση-και συνήθως καταλήγει σε αδιέξοδο. Ένας αποτελεσματικός τρόπος για να αντιμετωπίσετε την ανάγκη του μικρού παιδιού να ασκεί έλεγχο είναι να το αφήνετε να αποφασίζει για τα ασήμαντα πράγματα και να εμμένετε στα σημαντικά. Μπορείτε να αφήσετε το παιδί σας να επιλέξει κάποια φαγώσιμα που του αρέσουν. Θα ασκήσετε βέτο μόνο όταν ζητήσει να φάει πρωί-μεσημέρι-βράδυ παγωτό. Αφήστε την κορούλα σας να διαλέξει εκείνη τί θα φορέσει, ακόμα κι αν οι επιλογές της είναι «προχωρημένες». Αν είστε λίγο διαλλακτικοί στην ώρα του ύπνου, προσφέρετε ικανοποίηση στην ανάγκη του μικρού σας να ελέγχει τις καταστάσεις και το κάνετε να νοιώθει ότι συμμετέχει στις αποφάσεις.

Προτείνω, στο μέτρο που είναι εφικτό, η ώρα του ύπνου να είναι κάτι που θα μπορεί το παιδί να επιλέξει-ή τουλάχιστον να επηρεάσει. Κάντε λίγο στην άκρη το ρολόι, και μπορεί να έχετε ένα σημαντικό κέρδος για την οικογενειακή «ειρήνη» και αρμονία.

Ανησυχία και φόβος
Ανεξάρτητα από το πόσο ασφαλές είναι ένα παιδί, ανεξάρτητα από το πόσο αγαπητό και προστατευμένο νοιώθει, δεν παύει να αισθάνεται πάντα φόβο όταν πηγαίνει για ύπνο, κυρίως για το σκοτάδι. Έτσι, μερικές φορές, ο λόγος που ένα παιδί αντιδρά στον ύπνο, είναι οι καταστάσεις που συνδέονται με αυτόν, όπως απομόνωση (συχνά) από την υπόλοιπη οικογένεια, σκοτάδι, και το γεγονός ότι πρέπει να αφήσει κατά μέρος όλα τα συναρπαστικά πράγματα που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Προκειμένου να βοηθήσουν στον κατευνασμό αυτών των φόβων, είναι σημαντικό οι γονείς να αναγνωρίσουν την ύπαρξή τους. Πρέπει να είναι αρκετά εύκολο, δεδομένου ότι όλοι μας έχουμε τους ίδιους φόβους σε μικρότερο βαθμό. Εμείς, είμαστε μεγάλοι και ξέρουμε ότι μετά τη νύχτα έρχεται το πρωί. Για να βοηθήσουμε τα μικρά παιδιά να αντιμετωπίσουν αυτούς τους φόβους-τους οποίους δεν μπορούν ακόμα να εκφράσουν με λόγια-πρέπει να ασχοληθούμε λίγο μαζί τους. Ας μείνουμε μαζί τους στο δωμάτιο αφού σβήσουν τα φώτα, ας ξαπλώσουμε για λίγο μαζί τους και ας τα διαβεβαιώσουμε ότι ο ήλιος θα βγει σύντομα. Κι αν επιμένουν και σας θέλουν κοντά τους για να κοιμηθούν, είναι προτιμότερο αυτό να γίνει στο κρεβάτι τους παρά στο δικό σας.

Δρ. Bettye M. Caldwell Ph.D.