icon-arrow-down icon icon-arrow-fill-down icon icon-arrow-next icon icon-arrow-prev icon icon-tag-close icon
Μέλλοντες Μπαμπάδες: Συγχαρητήρια! Η Γυναίκα σας Είναι Έγκυος; Και Τώρα;

Η Ανάπτυξη: παρακολουθώντας το θαύμα:
Από τον 2ο έως τον 6ο μήνα

Κάθε μωρό μεγαλώνει με τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης. Άλλο πιο γρήγορα, άλλο πιο αργά. Άλλο μιλάει νωρίτερα, άλλο περπατάει νωρίτερα.
Υπάρχει μια διαδικασία ωρίμανσης κοινή στο ανθρώπινο είδος. Αυτή ορίζει τη σειρά, αλλά και τα χρονικά περιθώρια μέσα στα οποία θα κινηθεί η ανάπτυξη των δεξιοτήτων των παιδιών. Πριν έλθει αυτό το σημείο για κάθε ικανότητα, δεν μπορούμε να τα εκπαιδεύσουμε σ’ αυτήν.
Ο πρώτος χρόνος χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Κατά τη γέννηση ο εγκέφαλος έχει το 25% του βάρους που θα έχει όταν ο άνθρωπος ενηλικιωθεί. Στον 3ο μήνα φθάνει το 40% και στον 6ο μήνα το 50% του τελικού βάρους.
Γύρω στον 2ο-3ο μήνα οι περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν την κινητικότητα και τα αισθητήρια όργανα, έχουν φθάσει σ’ ένα ικανοποιητικό σημείο ωρίμανσης. Καινούργια κυκλώματα κλείνουν ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα και αρχίζουν να λειτουργούν. Το μέγεθος των κυττάρων, αλλά και η πυκνότητα των συνδέσεων, αυξάνονται. Έτσι γίνεται ένα θαυμαστό γεγονός: ο εγκέφαλος «θάβει» κατά κάποιον τρόπο όλες τις αυτόματες, αρχέγονες λειτουργίες που έρχονται από παλιά στη διαδικασία της εξέλιξης του ανθρώπου και κατακλύζουν το μωρό και αρχίζει να τις αντικαθιστά.

• Αρχίζει να εμφανίζει λειτουργίες από πρόθεση.
• Τα αντανακλαστικά που έχει ως νεογέννητο υπολειτουργούν και σιγά-σιγά σταματούν. Το μωρό σιγά-σιγά μεταμορφώνεται. Γίνεται ένα δραστήριο επικοινωνιακό πλασματάκι που αντιδρά στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος όλο και περισσότερο.
• Αποκτά τον έλεγχο του σώματός του.
• Παρατηρεί ώρες ολόκληρες τα πρόσωπα, το περιβάλλον, τα χέρια του.
• Αναγνωρίζει, γουργουρίζει, πρωτομιλάει.
• Αναπτύσσει την ευφυΐα του και το συναίσθημά του.
• Το θαύμα της εξέλιξης συνεχίζεται…

Η αρχή όλων: η κίνηση

Η κινητική ωρίμανση του μωρού είναι αποτέλεσμα της ωρίμανσης του εγκεφάλου, που δίνει εντολές στο σώμα, αλλά και της ανάπτυξης των μυών που σιγά-σιγά γίνονται δυνατοί, ώστε να μπορούν να εφαρμόσουν την εντολή.
Η διαδικασία γίνεται με φορά από πάνω προς τα κάτω, από το κέντρο στην περιφέρεια και από το απλό στο σύνθετο. Έτσι, πρώτα θα συγκρατήσει το κεφάλι του και μετά τη μέση και τα πόδια. Πρώτα τους ώμους και μετά τα δάχτυλα.
Στην αρχή του δευτέρου μήνα έχει ακόμα αντανακλαστικές κινήσεις. Έτσι ακόμα τινάζεται σε κάποιο δυνατό ήχο, όμως αυτό γίνεται όλο και πιο δύσκολα και λιγότερο συχνά. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται χώρος στην εξέλιξη της σκόπιμης κίνησης. Το μωρό ίσως σας φαίνεται λιγότερο ζωηρό, όμως οι κινήσεις του είναι ηθελημένες και αρχίζουν να εξελίσσονται προς το στάδιο της ώριμης κινητικότητας.
Ο αυχένας αποκτάει δύναμη και συγκρατεί το κεφάλι του μικρού. Μπορεί να το στηρίζει και να το στρέφει, όταν είναι ξαπλωμένο μπρούμυτα με όλο και μεγαλύτερη ευκολία. Μπορεί να το κρατάει όλο και περισσότερο στη μέση γραμμή και να το γυρίζει όλο και ευκολότερα από δεξιά προς τα αριστερά ή ανάποδα.
Στο τέλος του τρίτου μήνα μπορεί να κρατάει το κεφάλι του όρθιο, το στήθος του ανασηκωμένο, από την επιφάνεια που βρίσκεται ξαπλωμένο μπρούμυτα, να στηρίζεται στα χέρια του με τους αγκώνες. Αυτό το κατόρθωμα τού επιτρέπει να κοιτάζει γύρω-γύρω, να εξερευνά με το βλέμμα του.
Όταν είναι όρθιο στην αγκαλιά σας, μπορεί να κρατάει το κεφάλι του και δεν χρειάζεται να το στηρίζετε συνέχεια, ώστε να νιώθει άνετα.
Όταν είναι ανάσκελα, συχνά στον 3ο-4ο μήνα, ανασηκώνει μόνο του το κεφάλι του από το κρεβάτι. Με όλο και λιγότερη βοήθεια όταν το τραβάμε από τα χέρια του σηκώνει το κεφάλι του, βάζει δύναμη. Οι μύες των ώμων του είναι δυνατοί.

Τώρα που κοιμίζουμε τα μωρά στο πλάι και γρήγορα γυρίζουν ανάσκελα, δεν έχουν συνηθίσει την μπρούμυτα θέση και καμιά φορά δυσαρεστούνται έντονα σ’ αυτήν. Αρνούνται να σηκώσουν το κεφάλι και το στήθος τους και μένουν πεισματικά πεσμένα πάνω στην κοιλιά τους.
Συζητήστε με τον γιατρό σας, αν και το δικό σας παιδί δεν σηκώνει το κεφάλι και το στήθος του στον 3ο-4ο μήνα. Ζητήστε του να το αξιολογήσει.

Στον 4ο μήνα το μωρό αρχίζει να έχει φανερή ελευθερία και έλεγχο στις κινήσεις του. Όταν είναι μπρούμυτα, μπορεί να στηρίζεται στις παλάμες του πια και να σηκώνει όλο το στήθος του, να γυρίζει γύρω-γύρω το κεφάλι, να αντιδρά σε ερεθίσματα ψάχνοντας. Όταν είναι ξαπλωμένο ανάσκελα, χρησιμοποιεί πλέον δύναμη στο σήκωμα και αρχίζει να ετοιμάζει τους μύες του αυχένα και της πλάτης του για να μπορεί να καθίσει. Τα πόδια του από τον 2ο μήνα χάνουν την εμβρυϊκή θέση. Ευθειάζονται, κλωτσούν και δυναμώνουν. Καμιά φορά βάζουν τόση δύναμη στα πόδια τους, ώστε να γυρίσουν, από τον 4ο κιόλας μήνα, από μπρούμυτα ανάσκελα, από πρόθεση. Το αντίστροφο αργεί αρκετά. Τις πιο πολλές φορές γίνεται στον 6ο μήνα. Τότε, με όλο και μεγαλύτερη άνεση μπορεί να γυρίζει από τη μια μεριά στην άλλη.

Στην όρθια στάση;
Από τον δεύτερο μήνα κιόλας ευθειάζει τα πόδια του. Έχει πάψει να περπατάει αντανακλαστικά. Τεντώνει και λυγίζει τα πόδια του εκούσια.
Από τον 3ο μήνα μπορεί να γυρίζει, να ξεσέρνεται, να αλλάζει θέση. Τώρα γίνονται τα πρώτα πεσίματα, από το κρεβάτι των γονιών συνήθως. Προσέξτε ιδιαίτερα αυτές τις πτώσεις.
Στον 3ο-4ο μήνα σπρώχνει την επίπεδη επιφάνεια με τα πέλματά του, τα λυγίζει, τα τινάζει. Αρχίζει να αποκτά αίσθηση ισορροπίας στην όρθια θέση. Αυτό το παιχνίδι είναι αγαπημένο στον 5ο-7ο μήνα: όρθιο, κρατημένο από τις μασχάλες, τεντώνει και λυγίζει τα πόδια του. Με ένα τραγουδάκι, ένα νταχντίρντισμα, τρελαίνεται. Παίζει ώρες ξέφρενα. Προετοιμάζεται για το περπάτημα.
Στον 5ο-6ο μήνα καταφέρνει να κάθεται με στήριγμα στην πλάτη του την αγκαλιά σας ή μαξιλάρια. Μπορεί μάλιστα να γέρνει στο πλάι, χωρίς να χάνει την ισορροπία του.

Τα χεράκια; Ή η ικανότητα της σύλληψης
Αν του βάλετε ένα αντικείμενο στο χέρι στον πρώτο μήνα, το γραπώνει σχεδόν αντανακλαστικά. Αυτή η αντανακλαστική ικανότητα πρέπει να εξαφανιστεί για να δώσει τη θέση της στη σύλληψη με πρόθεση. Αυτό γίνεται σιγά-σιγά. Καταρχήν πρέπει να χαλαρώσει τις παλάμες του.
Από τον δεύτερο μήνα λοιπόν, μισανοίγει τα χέρια του και στον 3ο μήνα τα κρατάει χαλαρά και μισάνοιχτα τις περισσότερες ώρες. Πρέπει να μπορεί να τα φέρει στη μέση γραμμή: Στην αρχή μπορεί να φέρνει τυχαία τα χέρια του στο πρόσωπό του και σιγά-σιγά μέχρι τον 3ο μήνα τα φέρνει στη μέση γραμμή, τα κοιτάζει, τα βάζει εκούσια στο στόμα του. Τα κοιτάζει με τις ώρες.
Στον 4ο μήνα μπορεί να κρατάει κάτι γερά και όσο θέλει, να το κουνάει. Μπορεί να προσεγγίζει έναν στόχο με αρκετή ακρίβεια. Αντιδρά όμως συνολικά: Αν δει κάτι που το ενδιαφέρει, τα χέρια θα τεντωθούν προς την κατεύθυνση του αντικειμένου, αλλά συγχρόνως θα κινητοποιήσει το κεφάλι του, τους ώμους του και πιθανόν όλο του το σώμα.
Στον 5ο και 6ο μήνα θα τελειοποιήσει την παρακολούθηση, αλλά και τον συντονισμό και την οργάνωση της κίνησης. Οι μικρές γρήγορες κινήσεις στα χέρια και τα πόδια, η ένταση στο πρόσωπο – όταν υπάρχει ένα ενδιαφέρον αντικείμενο στο οπτικό του πεδίο – θα αντικατασταθούν με συγκέντρωση και ακρίβεια στον στόχο.
Στον 6ο μήνα θα πιάνει αντικείμενα με το ένα του χέρι και με τον αντίχειρα να λειτουργεί αδρά, αντιθετικά. Τα στρέφει, τα γυρίζει, τα μεταφέρει από χέρι σε χέρι. Προσεγγίζει τον στόχο του με τα μάτια του και τα χέρια του. Η μεγάλη λειτουργία του οφθαλμοκινητικού συντονισμού γίνεται ορατή. Πιάνει ασταμάτητα: αντικείμενα, πρόσωπα, μέλη του σώματός του. Δεν χάνει καμιά ευκαιρία πια. Όταν του αλλάζετε πάνα, πιάνει την κοιλιά του, κτυπάει τα γόνατά του, φέρνει τις πατούσες του στο στόμα.
Στο τέλος του 6ου μήνα πια έχει κάνει τα μεγάλα βήματα: μπορεί να πιάνει και έχει κατακτήσει τη διαδικασία ώστε να καθίσει, να μετακινηθεί μπουσουλώντας ή κουτρουβαλώντας να σηκωθεί όρθιο. Χρειάζεται λίγο ακόμη καιρό, όμως, ώστε να γίνει ένας ασταμάτητος, ακούραστος περιπατητής.

Η όρασή του;

Στον 2ο μήνα κοιτάζει συνέχεια. Με όλη του την προσπάθεια παρατηρεί κάθε χαρακτηριστικό του προσώπου σας κάθε στιγμή που του γελάτε ή του μιλάτε. Σας προσέχει και σας χαμογελά. Βλέπει από κοντά καλύτερα. Μπορεί να παρακολουθεί όμως από τη μια ως την άλλη άκρη ένα ολόκληρο ημικύκλιο, αν του κάνετε τη χάρη να κινείστε εσείς ή το αντικείμενο που του δείχνετε αργά. Του αρέσουν τα έντονα χρώματα και οι μεγάλες αντιθέσεις και όχι τα παστέλ χρώματα των βρεφικών παιχνιδιών.
Το βλέμμα του συντονίζεται και τα μάτια του συνεργάζονται όλο και περισσότερο. Αναπτύσσει μια μεγάλη δεξιότητα, όπως είδαμε και στην κίνηση: του συντονισμού της όρασης και της κίνησης.
Στον 3ο μήνα χτυπάει αντικείμενα που βρίσκονται μπροστά του, όχι όμως με τέλειο τρόπο. Είναι η αρχή αυτής της λειτουργίας στην οποία στηρίζονται πολλά. Η όραση και η κίνηση πρέπει να συντονιστούν. Αυτή είναι μόνο η αρχή.
Στον 3ο και 4ο μήνα βλέπει από μακριά, αναπτύσσει τη μακρινή όραση. Μπορεί να σας χαμογελάσει από μακριά ή να χαζεύει στην τηλεόραση. Διακρίνει καλύτερα τα χρώματα και τις αποχρώσεις. Ενδιαφέρεται για κάθε νέο σχήμα και διεγείρεται από αυτό, ιδίως αν είναι στρογγυλό. Στον 5ο μήνα τού αρέσουν τα πιο σύνθετα σχήματα, έχει χρωματικές προτιμήσεις και συγκεντρώνεται στο αντικείμενο.
Στο τέλος του 6ου μήνα η όρασή του είναι αρκετά ώριμη. Παρατηρεί ένα κινούμενο αντικείμενο, ακόμη και αν κινείται με ταχύτητα, και συντονίζει ακόμη καλύτερα την όραση και την κίνηση του χεριού του.
Βλέπει και πιάνει, βλέπει και ακούει, βλέπει και παρατηρεί. Παιχνίδια κρεμαστά, αλλά και καθρέφτες το βοηθούν πολύ. Πολύχρωμα παιχνίδια με διαφορετικά σχήματα και υφή είναι η «εγκυκλοπαίδειά» του.

Η ακοή; Μαζί με την ομιλία

Οι ήχος που του αρέσει ακόμη και στον 2ο και 3ο μήνα περισσότερο από κάθε άλλο είναι της ανθρώπινης φωνής και μάλιστα η φωνή του πατέρα ή της μητέρας του που τις αναγνωρίζει μέσα από δεκάδες.
Μωρό και γονιός συνήθως αναπτύσσουν ένα σύστημα επικοινωνίας που έχει προσαρμοστεί κυρίως από τη μεριά του ενήλικα. Η συχνότητα της φωνής, οι εκφράσεις, ο τονισμός είναι πιο έντονα από τη μεριά του ενήλικα και συνοδεύονται από μεγαλύτερες κινήσεις στο στόμα ή εκφραστικές κινήσεις στο πρόσωπο. Μαθαίνει, ακούγοντας ασταμάτητα, κανόνες όπως: τόνο φωνής, μίμηση, παύση, εναλλαγή συνομιλητών.
Αρχίζει να λέει φωνήεντα: α-α-α, ο-ο-ο. Οι μωρουδιακοί διάλογοι υποστηρίζονται και από τις δύο πλευρές. Μικρές φωνούλες, ψελλίσματα, τιτιβίσματα, συχνότητες, γουργουρίσματα, χαμόγελα καταγράφονται στη μνήμη.
Η πρώτη ομιλία άρχισε.
Το μωρό από την 6η εβδομάδα επιχειρεί τους πρώτους του ήχους ως μέσο επικοινωνίας. Κοιτάζει τους γονείς του, αυτοί του μιλάνε, το παιδί απαντάει με χαρά, οι γονείς ανταπαντούν.
Έχει διάθεση για φλυαρία.
Στον 2ο μήνα παίζει με τη φωνή του: α-γκου. Γονείς και παιδιά έχουν μελετηθεί και έχουν γραφεί τόνοι βιβλίων σε σχέση με τα πρώτα ψελλίσματα. Μεγάλοι θεωρητικοί ανέλυσαν τα στοιχεία. Όλα τα μωρά ψελλίζουν με τον ίδιο τρόπο. Είναι ικανά να παράγουν έναν μεγάλο αριθμό ήχων, τον ίδιο σε όλο τον κόσμο, ως αποτέλεσμα μιας έμφυτης επιταγής. Ακόμα και τα μωρά που είναι βαρήκοα, πρωτομιλούν όπως όλα τα μωρά.
Στον δεύτερο μήνα τού αρέσει να το ακούνε. Γουργουρίζει και συνομιλεί. Κάθε φωνή προκαλεί μια επόμενη και σιγά-σιγά εκφράζει συναισθήματα με τη φωνή του. Εκπαιδεύει τους εκατό περίπου μύες που είναι απαραίτητοι για να μετατρέψουν σε ομιλία τη διαδρομή του αέρα από τους πνεύμονες, τον φάρυγγα, τη μύτη μέχρι το στόμα.
Στον 3ο και 4ο μήνα το μωρό εξασκείται συνεχώς φωνάζοντας, παίζοντας με ήχους, τόνους, συναισθήματα, παρατήρηση, μίμηση. Τσιρίζει πειρακτικά. Του αρέσει να φλυαρεί όταν είναι μόνο του. Προσθέτει στα φωνήεντά του μια ποικιλία από ήχους: κα, μπα, ντα, πα. Η ροή της φλυαρίας γίνεται όλο και πιο σύνθετη. Φθάνει στην κορύφωσή της στο τέλος του 6ου μήνα. Οι φωνητικοί του πειραματισμοί πλέον έχουν πραγματοποιηθεί και θα δώσουν από εδώ και πέρα τη θέση τους σε ήχους με νόημα, σε λέξεις. Αυτές θα ακουστούν πολύ αργότερα, όμως η προετοιμασία έχει σε μεγάλο βαθμό γίνει. Με την αλληλεπίδραση των γονιών και των παιδιών, οι ήχοι θα αποκτήσουν νόημα. Τα όργανα της ορχήστρας έχουν σχεδόν κουρδιστεί. Σε λίγο θα αρχίσει η συμφωνία.

Και το συναίσθημα;
Η επικοινωνία;

Το μωρό επικοινωνεί στον δεύτερο μήνα ανοιχτά με το περιβάλλον του. Παλιότερα νόμιζαν ότι το βρέφος δεν λειτουργεί ως υποκείμενο, γιατί δεν έχει αντιληφθεί τον αποχωρισμό από τη μητέρα του. Όμως αυτά δεν ευσταθούν. Το μωρό επικοινωνεί, νιώθει, χαμογελάει, μιμείται από τις πρώτες ημέρες της ζωής του.
Στον 2ο μήνα το χαμόγελο του πρώτου καιρού θα αλλάξει. Θα μετατραπεί σε αληθινό χαμόγελο ευχαρίστησης από τη μεριά του. Με αυτό εκδηλώνει τις ανάγκες του. Η έκφρασή του είναι πιο ώριμη και το χαμόγελο πιο εκφραστικό, πλατύ, κοινωνικό: απευθύνεται στον γονιό. Η εμφάνιση και μόνο του προσώπου του ενήλικα μπορεί να το προκαλέσει. Αρχίζει συχνά τη συνομιλία του – την επικοινωνία του με τον ενήλικα – με χαμόγελο. Καμιά φορά, περιμένει εσάς να αρχίσετε πρώτοι για να ανταπαντήσει. Ανοίγει συγχρόνως τα μάτια του διάπλατα, τεντώνει και κουνάει τα χέρια, χτυπάει τα πόδια του. Οι εκφράσεις του αντικατοπτρίζουν τις δικές σας. Βγάλτε του τη γλώσσα, θα κάνει το ίδιο. Πέστε του α και θα το επαναλάβει στην ίδια συχνότητα. Χτίζει την κοινωνικότητά του. Ξέρει ότι μπορεί να σας εμπιστεύεται και ότι αντιπροσωπεύει κάτι πολύ σημαντικό για σας. Εσείς, αναγνωρίζετε τις εκφράσεις του, τις επιθυμίες, το προσέχετε: έτσι χτίζει την ασφάλειά του.
Γύρω στον 3ο μήνα καταφέρνει να είναι ξύπνιο περισσότερες ώρες μέσα στη μέρα και να κοιμάται τη νύχτα. Σας προκαλεί και σας προσκαλεί με κάθε τρόπο για επικοινωνία.
Μιλήστε του, τραγουδήστε του στο ντύσιμο, στο άλλαγμα.
Αγκαλιάστε το άφοβα, χαϊδέψτε το. Σεβαστείτε τη διάθεσή του και την εγρήγορσή του. Μην το αναστατώνετε όταν θέλει να κοιμηθεί.
Δώστε του τη δυνατότητα να βλέπει το πρόσωπό σας, αλλά και αντικείμενα με διαφορετικά σχήματα, μεγέθη και υφή.
Στον 4ο-5ο μήνα το συναίσθημά του είναι πιο ώριμο, η επικοινωνία του με το περιβάλλον πιο σαφής: φωνάζει, ζητάει, χτυπάει τα χέρια του, απαντάει, γκρινιάζει, μιμείται, ξεκαρδίζεται με αστεία ή σουφρώνει το πρόσωπό του στο μάλωμα. Του αρέσουν τα παιδιά. Ξεχωρίζει τους δικούς του ανθρώπους και αρχίζει να γίνεται διστακτικό απέναντι στους ξένους.

Παρατηρήστε το: είναι ανοιχτό για σας. Μην ανησυχείτε μήπως το κακομάθετε με την πολλή σας αγάπη και φροντίδα. Όσο αποτελεσματικότερα φροντίζετε τα κλάματά του και τη δυσθυμία του τους πρώτους 6 μήνες, τόσο λιγότερο απαιτητικό θα γίνει όταν μεγαλώσει. Σ’ αυτήν την ηλικία χρειάζεται ασφάλεια.

Στο τέλος του 6ου μήνα έχει σαφείς προτιμήσεις στα πρόσωπα και διαφοροποιεί τη συμπεριφορά του ακόμη και σε άτομα του συγγενικού του περιβάλλοντος.
Δεν είναι δύστροπο και δύσκολο παιδί, αν δεν θέλει να πάει στον παππού που τόσο το αγαπάει. Σεβαστείτε την επιλογή του.

Μερικά μωρά είναι ήρεμα, ντροπαλά σχεδόν, καθόλου απαιτητικά. Αυτά χρειάζονται περισσότερη επαφή, περισσότερη προσοχή. Δώστε τους χρόνο για την προσαρμογή τους, για την ασφάλειά τους.

Η ευφυία του;

Άραγε τι αντιλαμβάνεται ένα μωρό σ’ αυτή την ηλικία; Έρχεται στον κόσμο έτοιμο να λύσει όλα τα προβλήματα Φυσικής. Πρέπει να μάθει μεγέθη, βάρη, σχέση με τον χώρο. Να καταλάβει πόσο μακριά είναι ένα αντικείμενο και γιατί η κουδουνίστρα φαίνεται πιο μεγάλη από κοντά. Μαζεύει πληροφορίες συνέχεια και μαζί με την εξάσκηση της προσοχής του και τη μνήμη του αρχίζει να ξεδιαλύνει τα μυστήρια του κόσμου.
Η μεγαλύτερή του συνειδητοποίηση σ’ αυτή την ηλικία είναι η σύνδεση αιτίου-αποτελέσματος. Γύρω στον 4ο-5ο μήνα διαπιστώνει ότι όταν κλωτσάει τα πόδια του, το κρεβάτι κάνει ήχο από το χτύπημα ή ότι μόνο όταν κουνάει την κουδουνίστρα, αυτή κουδουνίζει. Τώρα πια πειραματίζεται συνέχεια. Χτυπάει συνέχεια τα χέρια του στο τραπέζι, αντικείμενα μεταξύ τους, σείει, κουνάει. Όλος αυτός ο κόσμος τού γεννάει μια σειρά από αντιδράσεις: φωνές, γκριμάτσες, χαρά.
Στην ηλικία των 6 μηνών πετάει τα πάντα κάτω, χωρίς όμως απαραίτητα να τα αναζητά. Πειραματίζεται με τα σχήματα, τα υλικά και αν δεν έχετε πολλά παιχνίδια, δεν πειράζει. Η κουζίνα με όλα της τα άθραυστα πλαστικά μπουκάλια, μπολ, κουτάλες ή τα άχρηστα κουτιά συσκευασίας είναι ένας θησαυρός για το μωρό.
Ατέλειωτες ώρες διασκέδασης θα κάνουν αυτόν τον μικρό επιστήμονα να αρχίσει να καταλαβαίνει τον κόσμο.
Σιγά-σιγά όμως θα τον κάνουν, αφού περάσει τα πάντα από τις αισθήσεις του, να τα καταγράψει στο μυαλό του και σιγά-σιγά στο τέλος του 6ου μήνα να έχει αποκτήσει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται ότι τα αντικείμενα μπορούν να υπάρχουν ακόμη και όταν δεν τα βλέπει, δηλαδή να αποκτήσει την ικανότητα που λέγεται «μονιμότητα του αντικειμένου». Από εδώ και πέρα αρχίζει η γνήσια μάθηση. Ως τώρα νόμιζε ότι ο κόσμος αποτελείται από όσα μπορεί να δει. Τώρα ξέρει πως ο κύβος που είναι κρυμμένος κάτω από το ποτήρι, υπάρχει και σιγά-σιγά θα καταλάβει πως και εσείς όταν φεύγετε από το περιβάλλον του, υπάρχετε γι’ αυτόν. Χρειάζεται λίγος χρόνος και άφθονη δουλειά με το να πετάει και να ξαναβρίσκει, να κρύβει και να βρίσκει τα πάντα, να προσπαθεί να τα πιάσει, ακόμη και αν δεν μπορεί να τα φτάσει.

Η σχέση αιτίου-αποτελέσματος και η αρχή της μονιμότητας των αντικειμένων που αρχίζουν να κατακτώνται σ’ αυτή την ηλικία είναι η αρχή της εξερεύνησης του κόσμου.

Κινητική ανάπτυξη

3 μηνών:
• Σηκώνει το κεφάλι και το στήθος του όταν είναι μπρούμυτα
• Τεντώνει τα πόδια και κλωτσάει ανάσκελα
• Ανοίγει τα δάκτυλα των χεριών
• Φέρνει τα χέρια στο στόμα
• Χτυπάει αιωρούμενα αντικείμενα
• Γραπώνει παιχνίδια με τα χέρια του

6 μηνών
• Γυρίζει από μπρούμυτα, ανάσκελα και αντίθετα
• Κάθεται με υποστήριξη
• Σηκώνει το βάρος του με τα πόδια
• Προσπαθεί να φτάσει αντικείμενα
• Πιάνει αντικείμενα
• Μεταφέρει αντικείμενα από χέρι σε χέρι

Ανάπτυξη ομιλίας

3 μηνών
• Χαμογελάει στο άκουσμα της φωνής σας
• Προφέρει φωνήεντα και συλλαβές, όπως α-γκου
• Μιμείται ήχους

6 μηνών
• Διακρίνει διαθέσεις από τον τόνο της φωνής
• Ανταποκρίνεται στους ήχους, προκαλώντας ήχους
• Φλυαρεί με σειρές συμφώνων και φωνηέντων

Craig L. Bissinger M.D.